Menu
Menu
Digitale toepassingen spelen een steeds grotere rol in de eerstelijnszorg. Dat is hard nodig, want het aantal mensen met een zorgvraag groeit en het tekort aan zorgverleners toeneemt. Daardoor is digitalisering niet meer alleen ondersteunend, maar essentieel voor het behoud van de toegankelijkheid en kwaliteit van zorg.
Een van de meest veelbelovende ontwikkelingen is digitale triage: een digitale ‘voordeur’, waarmee patiënten door middel van een vragenlijst hun zorgvraag online met de huisartsenpraktijk kunnen delen. Op basis van de antwoorden beoordelen de zorgverleners of professionele zorg nodig is, hoe urgent de situatie is en of een afspraak met de huisarts gewenst is.
Door de zorgvragen eerder te stellen en slimmer te structureren, kan het zorgproces efficiënter worden ingericht. Dat zorgt voor passender zorg, meer tijd voor contact met de patiënt en vermindert de werkdruk voor de zorgverleners.
Digitale triage kan op verschillende momenten binnen het zorgproces worden ingezet (1):
De ervaringen met digitale triage in de eerstelijnszorg zijn tot nu toe overwegend positief. Zo blijkt uit de pilot slimme ‘AI-triage’ van Coöperatie VGZ dat 50-60% van de geïncludeerde populatie zijn of haar klacht via deze weg kwijt kan (2).
Mensen, met name jongeren, staan open voor digitale hulpmiddelen die de zelfredzaamheid rond gezondheid en ziekte vergroten. Het stellen van gezondheidsvragen via een app wordt als laagdrempelig en gebruiksvriendelijk ervaren. Door patiënten veelgenoemde voordelen zijn:
Ook voor zorgverleners biedt digitale triage voordelen. Huisartsen kunnen meer vragen digitaal afhandelen, waardoor minder fysieke consulten nodig zijn. Praktijkassistenten hebben meer grip op hun werkzaamheden en kunnen beter plannen. Tevens ontstaat een gelijkmatigere spreiding van patiëntenstromen gedurende de dag.
De digitale voordeur zorgt bovendien voor een meer gestandaardiseerde en overzichtelijke registratie van klachten, wat de continuïteit en kwaliteit van zorg ten goede komt.
De digitale laag is goed ontwikkeld in de westelijke mijnstreek. Huisartsen en specialisten werken er al sinds 2016 nauw samen. Alle huisartsen maken dankbaar gebruik van de mogelijkheid om hun collega’s in het ziekenhuis te consulteren. Hun vragen staan gewoon in het polirooster van het ziekenhuis. Alle specialismen doen mee.
Alle uitslagen van patiënt in één systeem biedt de huisarts en de specialist enorm veel inzicht. Jochen: “Het maakt je werk ook leuk om tegen de patiënt te kunnen zeggen dat hij niet bang hoeft te zijn dat hij door de betrokken dokters in stukjes wordt gehakt. De huisarts ziet de patiënt als geheel. “ Uit onderzoek blijkt dat dankzij het systeem veel minder patiënten doorverwezen worden.
De samenwerking is organisch gegroeid in de westelijke mijnstreek. Een belangrijke succesfactor is dat de hele regio zijn eerstelijnsdiagnostiek deelt met het ziekenhuis. 98% van de huisartsen maken gebruik van het laboratorium van het Zuijderland Ziekenhuis.
Eerder onderzoek van het programma Vliegwiel*, een initiatief van Patientenfederatie Nederland, liet zien dat digitale triage voor veel patiënten nog onbekend was. De beperkte groep die er wel gebruik van maakte, ervoer regelmatig tijdswinst, maar gaf ook aan dat de vragenlijsten soms complex waren, niet goed aansloten bij hun persoonlijke situatie of resulteerden in een advies dat niet passend voelde bij hun klachten. Deze bevindingen waren aanleiding om ruim een jaar later verdiepend onderzoek te doen naar digitale triage in huisartsenpraktijken waar deze werkwijze inmiddels dagelijks wordt toegepast:
https://www.leernetwerkdigitalezorg.nl/actueel/3236406.aspx
De ontwikkeling en implementatie van digitale triage in Nederland wordt bemoeilijkt door het sterk groeiende en versnipperde aanbod. Van gespecialiseerde triagetools tot complete zorgplatformen waarin intake, communicatie, monitoring en triage samenkomen. Dat maakt de keuze voor huisartsenpraktijken lastig.
Belangrijke aandachtspunten voor verdere ontwikkeling van digitale trage zijn:
De grootste impact ontstaat wanneer digitale triage écht onderdeel wordt van het zorgproces en gedragen wordt door eindgebruikers. Goede implementatie vraagt daarom om aandacht voor zowel technologie als gebruikerservaring.
Zorg voor goede integratie met bestaande systemen
Een goede koppeling met het huisartseninformatiesysteem (HIS) is essentieel. Automatische gegevensoverdracht voorkomt dubbel werk, vermindert fouten en zorgt voor een vollediger patiëntdossier.
Praktijken die digitale triage zien als meer dan een (tijdelijke) oplossing voor de huidige werkdruk en investeren in het meebouwen aan digitale systemen creëren een duurzaam voordeel.
Digitale triage kan de basis vormen voor een efficiënter en beter zorgsysteem waarin: meer patiënten geholpen worden zonder kwaliteitsverlies, de werkdruk voor zorgverleners afneemt en daardoor de werktevredenheid stijgt. Zo verschuift de praktijk van reactief naar proactief werken.
Met de verdere ontwikkeling van kunstmatige intelligentie ontstaan nieuwe mogelijkheden, zoals:
Daarbij blijft het essentieel dat systemen worden ontwikkeld in co-creatie met eindgebruikers, ondersteund worden door wet- en regelgeving en passen binnen structurele financieringsmodellen.
Heb je na het lezen van dit artikel ideeën over waar verbetering mogelijk is, of wil je eens met ons van gedachten wisselen over de toekomst van diagnostiek binnen digitale zorgprocessen? Neem dan gerust contact met ons op. Wij gaan graag met je in gesprek!
(1) Digizo.nu. Digitale triage. Geraadpleegd van https://digizo.nu/proces/digitale-triage-consultvoorbereiding/
(2) Coöperatie VGZ. Digitale triage huisartsen van Nederland. Geraadpleegd van https://www.cooperatievgz.nl/zorgaanbieders/zorgvernieuwing/digitale-triage-huisartsen-van-nederland/
(3) Vliegwiel. Onderzoek | Patienten verdeeld over digitale triage in de huisartsenzorg. Geraadpleegd van https://www.leernetwerkdigitalezorg.nl/actueel/3236406.aspx