Menu
Menu
Zelf bloed afnemen, meten en monitoren thuis en op afstand, sneltesten in de huisartsenpraktijk, een slimme App, waarbij AI de klacht uitvraagt, zodat de dokter vooraf geïnformeerd is, data delen en uitwisselen tussen de huisartsenpraktijk en het ziekenhuis en gezondheidscentra waar huisartsen en specialisten nauw samenwerken. Initiatieven en ideeën over vernieuwing van diagnostiek te over. Plus kasten managementboeken vol theorieën en tips over succesvol innoveren.
Toch schiet het niet erg op. Eén van de oorzaken is volgens Cherelle de Graaf (Directeur-Bestuurder van iDx) dat onvoldoende duidelijk is waar het diagnostisch proces voor verbetering vatbaar is, hoe dat aangepakt kan worden en, misschien nog wel belangrijker, hoe de mensen die erbij betrokken zijn daarover denken. Inclusief of beter in de eerste plaats de patiënt.
In de huidige aanpak van de gewenste vernieuwing van diagnostiek in de eerstelijn, waarvoor iDx opgericht is, wordt de huisarts gezien als de belangrijkste doelgroep voor verandering. Ten onrechte, vindt Cherelle, het perspectief van de patiënt zou leidend moeten zijn. Het gaat al mis in de spreekkamer. In plaats het gesprek met de patiënt aan te gaan, gaat de dokter zonder omwegen direct op zijn doel af: het achterhalen en oplossen van het probleem. Zoals geleerd tijdens de huisartsenopleiding.
Deze ‘aanbodgerichte’ benadering is volgens De Graaf illustratief voor de organisatie van de hele zorg. Als voorbeeld wijst zij op haar persoonlijke ervaring als astma-patiënt. “Ieder halfjaar krijg ik min of meer automatisch een oproep voor een spiro-onderzoek, mijns inziens overbodig en een voorbeeld van niet passende, wat mij betreft ongepaste zorg, gebaseerd op de patiënt als verdienmodel.”
Om deze ‘wetmatigheid’ te doorbreken gaf Cherelle bij haar komst als bestuurder van iDx opdracht voor een onderzoek naar manieren om het diagnostisch proces in de huisartsenzorg effectief te verbeteren door in gesprek te gaan met alle mensen die bij het diagnostisch proces betrokken zijn, van huisarts en specialist tot bestuurder en patiënten.
Geen doorsnee discussie over knelpunten en oplossingen, maar een gesprek met open vizier aan de hand van zorgvuldig voorbereide diagnostische routes, zonder vooringenomenheid en snelle conclusies.
De onderzoekers maakten gebruik van de ‘Change Laboratory’- methodologie, waarin spanningen en tegenstellingen binnen (zorg)systemen worden besproken als inspiratiebron voor verbetering. De methode, ontwikkeld door de Finse filosoof Engeström, helpt mensen om niet vooringenomen de eigen ideeën te pitchen en meteen naar oplossingen te zoeken, maar juist gezamenlijk met de gesprekspartners op zoek te gaan naar de oorzaken van het probleem en daarover na te denken. Cherelle: “Dat is soms ongemakkelijk voor de deelnemers aangezien deze methode stimuleert om naar je eigen werk, je eigen team, je eigen omgeving te kijken. Hoe zorgen we ervoor dat we met elkaar kunnen praten over problemen waar we tegenaan lopen en hoe komen we samen tot een oplossing? Het begint met meer inzicht in het eigen handelen in de eigen omgeving. Met vragen als: wat is het probleem, hoe is het ontstaan, wat willen we anders zien en hoe bereiken we dat?”
Het wetenschappelijk onderzoek leverde belangrijke inzichten op.
Tijdens de verkenning werd ook een aantal criteria vastgesteld die behulpzaam zijn voor het selecteren van kansrijke projecten, zoals het evalueren van de betrokken systemen op zichtbaarheid, organisatie en openheid. Zo worden bijvoorbeeld patiënten vaak niet of pas achteraf bij innovaties betrokken. Ook de tijdige betrokkenheid van zorgprofessionals is een belangrijke succesfactor.
Volgens de onderzoekers is het onderzoek vooral een praktische gids voor innovaties in het diagnostisch proces in de eerstelijnszorg. De Graaf: “De gesprekken helpen om tot gezamenlijk gedragen oplossingen te komen en versterken de gemeenschapszin. Ze kunnen ook leiden tot een actieplan met concrete verantwoordelijkheden en rolverdeling. Het begint met open en eerlijk gesprek in veilige setting, begeleid door een onafhankelijke gespreksleider die bekend is met de Change Laboratory – methodologie. iDx helpt graag organisaties en teams die ermee aan de slag willen.”
